|
I. Viyana Kuşatması, 27 Eylül-16 Ekim 1529 tarihlerinde Avusturya Arşidüklüğü
ün başkenti Viyana
ın Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmasıdır. Başarısız olan kuşatma sonucunda kale alınamamış ve Osmanlı ordusu İstanbula geri dönmüştür.Mohaç Savaşı 1526 sonrasında Budinin Osmanlı Devleti tarafından ele geçirilmesinin ardından, savaşa katılmamış olan Erdel voyvodası János Szapolyai Macar kralı olarak taç giymişti. Kanunî Sultan Süleyman 16 Ekim 1526da Macaristan tacını Szapolyaiye veren târihî fermanını imzaladi. Mohaç Savaşı öncesinde kral II. Lajos dolayısıyla Macaristan ile bağlantılı olan, ancak savaş sonrasında Osmanlı ordularının girmedigi Bohemya, Moravya, Slovakya ve Silezya gibi ülke ve bölgeler ise, II. Lajosun karısının ve Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlkenin kardesi olan Avusturya arşidükü Ferdinandda kaldi. Kanunî Sultan Süleyman İstanbula döndükten sonra harekete geçen Ferdinand, Pressburgda Osmanlilara karsi olan asillerden tesekkül ettirilmis bir diet meclisi toplayarak kendini Macaristan ve Bohemya kralı ilan ettirdi. Bu olay, Macaristanda egemenlik için Osmanlı-Avusturya rekabetini başlattı. Kanunî Sultan Süleyman, Mohaç zaferi sonrasında fethedilen geniş Macar topraklarının Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu ile bağlantılı bir hükümdarın eline geçmesine müsâde edemezdi. Bu durum, bölgedeki güçler dengesinin Osmanlı Devleti aleyhine bozulmasına yol açabilirdi.
Ağabeyi Habsburg İmparatoru Şarlkenin de desteğini alan Ferdinand, Osmanlı ordusu geri döndükten sonra saldırıya geçti ve Tokaj meydan muharebesinde Szapolyaiyi yenerek Budini ele geçirdi. Lehistana kaçan Szapolyai Osmanlı Devleti
den yardım istedi. Kanunî Sultan Süleyman sefer hazırlıklarıyla meşgulken, Macaristandan fethedilen arazinin geri verilmesi karşılığında barış yapmak isteğiyle Ferdinandin elçileri geldi. Fakat Habsburgları Macaristandan çıkarmak, Ferdinanda gözdağı vermek, Habsburg ordusunu yakalayıp yok etmeyi amaçlayan Kanunî Sultan Süleyman, o zamanın âdetleri gereği elçileri tevkif ettirdi. Hazırlıklarını tamamladıktan sonra serbest bırakıp savaş için yola çıktığı haberiyle Ferdinanda gönderdi.
10 Mayıs 1529da İstanbuldan yola çıkan Kanuni Sultan Süleyman 20 Haziranda Sofyaya ve 18 Agustosda Mohaç ovasına ulastı. Szapolyai de 6000 Macar askeri ile orduya katıldı ve burada padişahın elini öptü. Eylülde Budini kuşatan Kanuni Sultan Süleyman, teslim teklifinin reddedilmesi üzerine şiddetli bir muhasara savaşına başladı. 8 Eylülde Budin kalesinin kapılarından biri ele geçirilip genel hücum başlatılınca, ümit kalmadığını anlayan müdâfiler, hayatlarina dokunulmamak şartıyla kaleyi teslim ettiler. Kısa zamanda gösterilen bu muvaffakiyet karsisinda, Osmanli hâkimiyetine daha fazla karşı duramayacağını anlayan Bogdan voyvodasi IV. Petru Rareş de ordugâha gelerek bir tâbiiyyet antlaşması imzaladı. Elbasan sancakbeyi Hasan Beyi Budinde muhafız bırakan Kanunî, 12 Eylülde Macar taht şehrinden ayrılıp Viyana üzerine yürüdü. Bu arada Ferdinandin adamları tarafından kaçırılmak üzereyken İzvornik sancakbeyi Sultanzâde Bâli Beyin ele geçirdigi Macar kraliyet tacı, yeniçeri sekbanbaşısı tarafından Szapolyaiye giydirildi.
Budin kalesinin fethinden sonra Osmanlı ordusu Avusturya üzerine yürüdü. Kanuni
in esas amacı şehri fethetmek değil, Avusturyaya gözdağı vermekti.Kanunî Sultan Süleyman, 22 Eylülde Avusturya sınırını geçti. Ertesi gün Bâli Beyin kardeşi Semendire sancakbeyi Sultanzâde Mehmed Bey, Alman öncü kuvvetlerinin büyük bir kısmını Viyana
in on bes kilometre güneydogusundaki Bruck kasabasi yakınlarinda imha etti. Esir edilen Alman kuvvetleri komutani Christophe Von Zedlitz ve alti general Sultana gönderildi. 27 Eylülde Viyana önlerine gelen ordu-yi hümâyûn, Avusturya Arşidüklüğü
ün başkentini muhasaraya başladı.
Kanunî Sultan Süleyman, 120.000 Türkleri, Sırplar, Rumenler kisilik bir orduyla Budinden ayrilip Viyana üzerine yürüdügü haberi duyulunca, sâdece Avusturya ve Almanyada degil, bütün Avrupada bir korku baslamis, Osmanlı ilerlemesi karşısında, o sırada had safhada olan mezhep mücâdeleleri bile bir tarafa bırakılarak, Viyanaya yardım seferi başlatılmış ve Avrupa
in her yerinden muhtelif milletlere mensup yardım kuvveti gelmeye baslamıştı. Muhâsaradan biraz evvel bu kuvvetlerin büyük bir kismi kaleye yerleşmisti. Ferdinand şehri terkederek kaçmış, yerine ihtiyar ve tecrübeli bir asker olan Kont Nicolos Von Salmi kale komutanı olarak bırakmıştı. Müdâfaa hazırlıklarına baslayan Kont Salm de, Türk ordusu gelmeden Viyana yakinlarindaki mahalleleri tamamen yakıp yıkmış, birinci istihkâm hattindan yirmi adim içerde ikinci bir istihkâm insâ etmiş, Tuna sahillerine kazıklar diktirerek müdâfaa için gerekli tedbirleri almıştı. Osmanli humbaracılarinin yakıcı tesirlerinden korunmak için evlerin ahsap çatılarını yıktırmış, top güllelerinin tesirini azaltmak için de, sokakların kaldırımlarını söktürmüştü. Ayrica iki ay yetecek kadar erzak temin edip, şehirdeki sivil halkı dışarı çıkarmıştı.
Kanunî Sultan Süleyman, Viyanaya gelirken hiç bir zaman kaleyi alma gayesini gütmemis, istedigi zaman bunu gerçeklestirebilecegini göstererek göz dağı vermek istemişti. Üstelik yeni fethedilmis olan Macaristanda idare tam olarak yerleşiklik kazanmadan Viyana
in da alinip askerin çok genis bir alana yayilmasi, stratejik bakımdan hatalı olurdu. Kışın yaklaşmasina ve kale çevresinin yoğun yağmurlar sebebiyle bataklık hâline gelmiş olmasına aldırmadan kaleyi kuşatmıştı.
Kaleyi muhasaraya baslayan Kanunî Sultan Süleyman, on yedi gün boyunca döverek, şehrin surlarını iyice tahrip etmisti. Bu sırada bir Osmanli güllesinin isâbetiyle kale komutani Kont Salm de öldürülmüstü. Bununla birlikte kuşatma uzuyor; kış aylarının tahrip edici etkisi ve beklenen top mühimmatının gecikmesi Osmanlı ordusu için kuşatma şartlarını zorlaştırıyordu. Çevreden aldigi istihbaratlar sonunda Viyanaya yüzelli kilometre uzaktaki Linzde bir Alman ordusunun toplandığı anlaşılınca, Kanunî, orduya muhasarayi kaldırma emrini verdi. Aynı zamanda çesitli beyler kumandasındaki akınci kuvvetlerini akına göndererek, Avusturya, Güney Almanya Bavyera, Moravya, Bohemya, Yukarı Macaristan şimdiki Slovakya, Silezya ve Slovenya gibi Habsburglara bağlı ülkelerde saldırılar düzenletti. 16 Ekimde Viyana önlerinden hareket eden ordu-yı hümâyûn, 25 Ekimde Budine, 16 Aralık a da İstanbula döndü.
Okunma : 772 // Aldığı Oy : 11 // Gönderen : Evren Oy Ver :
|